Home

Copyright Gerbert Bakx © 2012

Academie
voor Levenskunst
Share on Facebook
Share on Twitter
Share via e-mail
Share on Google Bookmarks

Terug naar het agenda

Boeddhisme en Mindfulness



Het Boeddhisme is een van de grote wijsheidsstelsels van de mensheid, naast bv. het Christendom. Ontstaan uit het Hindoeïsme en bevrucht door het Chinese en het Japanse denken, heeft het zich geleidelijk over de gehele oosterse wereld verspreid. Er zijn echter ook duidelijke gelijkenissen met de Westerse filosofie, niet alleen met de antieke Griekse filosofie en het stoïcisme, maar ook met meer moderne denkers als Schopenhauer en Heidegger. Het Boeddhisme is geen godsdienst in de traditionele betekenis. Het kent namelijk geen god en geen eredienst en er zijn geen geloofspunten of dogma’s. Het is veel meer een levensbeschouwing, een existentiële filosofie gericht op het begrijpen en het verminderen van het lijden en het vergroten van het geluk. In die zin is het dan ook veel meer een humanisme, een levensfilosofie, een ultieme levenskunst. Het Boeddhisme zet zich dan ook nergens tegen af en staat open voor elke religieuze of filosofische overtuiging en voor alle wetenschappelijke onderzoek. Het is een uitnodiging tot bewustwording en tot zelfstandig en volwassen denken. De Boeddha is zonder meer de ultieme supertherapeut voor de gestresseerde en de door depressie en burn-out bedreigde moderne mens.


Het Boeddhisme lijkt, net zoals bv. de relativiteitstheorie van Einstein, aanvankelijk vreemd en moeilijk omdat de uitspraken van de Boeddha zo radicaal zijn en zo tegen onze intuïties ingaan. Net zoals de relativiteitstheorie een eenvoudige, compacte en elegante formulering van het fysieke universum is, is het Boeddhisme dat voor het spirituele universum. Maar net zoals met de relativiteitstheorie wordt de echte schoonheid en diepte pas duidelijk als men de eenvoudige, compacte en elegante formuleringen echt begrepen heeft en net zoals de relativiteitstheorie kan men het Boeddhisme steeds weer opnieuw bestuderen en altijd weer dieper begrijpen.


Mindfulness is een contemplatieve onderzoeksmethode en bewustzijnspraktijk die vooral in het Oosten werd ontwikkeld maar die recenter, onder meer onder invloed van Jon Kabat-Zinn, ook door de Westerse psychologie en psychotherapie werd ontdekt als een bijzonder interessante methode om tot meer welzijn te komen. Mindfulness komt in wezen neer op het leren beoefenen van de dharma, d.i. de leer van de Boeddha, in het eigen bewustzijn, hoofdzakelijk in de vorm van meditatie. De bedoeling van meditatie is niet gedachten en emoties te controleren, maar te beletten dat we door gedachten en emoties gecontroleerd worden. Het komt er veeleer op aan onze gedachten zo te sturen dat ze bijdragen aan ons welzijn. De uiteindelijke bedoeling is in het dagelijkse leven in de wereld een houding van sereniteit en welzijn te leren beoefenen. Ook bij coaching en therapie kan mindfulness een belangrijke rol spelen. Eindelijk is ook het westen tot het inzicht gekomen dat de meeste problemen niet verdwijnen door ertegen te strijden. Een houding van ‘peace of mind’ en van sereniteit blijkt veel effectiever te zijn.


Toch blijken, ondanks de voortdurende hype, heel wat mensen ontgoocheld te zijn over de methode. Sommigen hebben het programma al verschillende malen doorlopen, zonder de verwachte resultaten. Dit lijkt grotendeels een gevolg van een gebrek aan inzicht en een onvoldoende omkadering. Ook de noodzakelijke eigen inzet wordt al te vaak onderschat. In deze lezingen wordt dieper ingegaan op de filosofische en spirituele achtergrond van mindfulness.